|
Written by An Phú Vang
|
|
Friday, 21 September 2007 |
An Phú Vang
Huế Ơi!
Tôi có nửa phần xương thịt Huế trong người nhưng không biết nhiều về
quê quán của cha. Tôi nói giọng Huế lúc còn tiểu và trung học nhưng lớn
lên lại pha giọng Nam rồi giọng Bắc vì ảnh hưởng của những người quen
sống gần. Tôi đó, lại đổi sang giọng Huế cố hữu khi bắt được thổ âm
quen thuộc trong đám đông có ‘người ngoài mình’ đang trò chuyện. Bạn bè
thấy vậy chọc quê đôi khi. Tôi vờ đi.
Nhưng tôi không biết nhiều về Huế như giọng nói trọ trẹ của mình. Huế
với tôi như một người bà con xa từ lâu không gặp. Sinh ra và lớn lên từ
một tỉnh phía nam đèo Hải Vân, tôi gần nơi đây, quấn quít và thương yêu
Đà Nẵng này hơn như thuở nào ba tôi một lần bày tỏ khi gặp mẹ. Ba bỏ
nơi chào đời, vượt đèo về phương nam. Hơn trăm cây số ngày đó xa ngút
ngàn. Ba qua được Hải Vân cao năm trăm thước rồi dính luôn với đất
Quảng. Sống tha phương chết tìm về. Ba tôi không có được cơ hội như
vậy. Đơn vị đầu đời và đơn vị cuối cùng của ba là Sư Đoàn 2 Bộ Binh. Ba
chết! Xác chôn ở Đà Nẵng.
Đó là lý do không ai đưa tôi trở lại Huế. Mẹ tôi sợ về ngoài đó vì
không người quen, đời sống chật vật và cường độ chiến tranh làm một
trăm cây số của quốc lộ số 1, giữa Đà Nẵng và Huế dài thêm. Xe hàng bị
trúng mìn, du kích bắn sẻ xe đò làm mẹ có thêm lý do để giữ tôi ở lại Đà Nẵng. Cho đến ngày
bác tôi ngoài Phú Vang vào thăm, dắt thằng cháu côi cút về làng cho
biết.
- Bác ơi, con mỏi cẳng quá..
Đứa nhỏ đi trụt phía sau gọi với. Người bác dừng chân chờ cháu. Ông nhìn ánh trăng mới lên nửa ngọn tre, chiếu ánh sáng vàng vàng huyền ảo trên con đường nhựa. Giờ này xe chạy đường Huế - Thuận An đã nghỉ. Hai bác cháu đáp chuyến xe hàng liên tỉnh đến Huế quá trễ. Chiếc Phi Long sơn đỏ vàng dừng lại ở bến An Cựu khi trời nhá nhem tối. Không còn xe về dưới chợ Nọ nữa. Thằng nhỏ nhìn Huế cái gì cũng lạ.
Vừa đi vừa ngó khi qua khỏi đập Đá.
- Còn xa không bác?.
- Qua khỏi Vỹ Dạ, mình đến chợ Mai....
Bác trả lời. Đứa cháu nhỏ không làm sao biết được khoảng cách về làng. Tên nào cũng lạ trong đầu nó. trăng trên con đường nhựa của đêm đi bộ từ Huế về nơi sinh ra của người cha vẫn còn trong trí nhớ nó. Trăng đẹp vô ngần xen kẻ giữa những rặng tre theo bước chân của hai bác cháu. Trăng như đi theo con đường, đôi lúc vằng vặc lưng trời, đôi lúc ẻo lả trên đầu ngọn cây. Đến lúc hai bác cháu đứng lại nghỉ chân trăng cũng dừng lại. Có tiếng nói của người dân vệ gác đường.
- En đi mô giờ ni?.
Bác nó trả lời:
- Tui đi về chợ Nọ. Ở Đà Nẵng ra ngoài ni chuyến chót. Kẹt trên đèo nên trễ chuyến xe buýt về Thuận An..
Ông vấn điếu thuốc rê. Người lính dân vệ ngồi xuống đường.
- Trời có trăng. Đi bộ như ri chắc gần khuya mới tới. Trong nớ (Đà Nẵng) có chi vui không hí?.
Hai người lớn nói chuyện tầm phào với nhau. Hút hết điếu thuốc vấn người bác kêu cháu đi tiếp. Thằng nhỏ đã muốn nằm trên đường nhựa ngủ một giấc.
- Mệt quá. Còn xa không hả bác?.
- Gần tới rồi thằng cha mi. Về dưới cho ôn thấy mặt. Mình đi con..
Họ đến chợ Nọ cũng gần nửa đêm. Mấy đứa con bác thức dậy nhìn thằng em họ. Tụi nó mân mê từng món quà nhỏ người cha mang về; bu quanh thằng Đà Nẵng. vì thấy nó lạ. Nó cũng nói giọng Huế nhưng không nặng bằng đám con bác. Trước khi đi người mẹ dặn có món quà phải đưa tận tay bác gái. Nó không biết là gì vì mẹ gói cẩn thận. Trong mấy người con ông nội bác ni nghèo nhất. Con đưa cho bác nói mẹ gởi.. Bác gái kéo tôi đến gần ngọn đèn nhìn cho rõ mặt.
- Giống ba mi như đúc!.
Huế bắt đầu với tôi như vậy đó...
Buổi sáng thức dậy thằng nhỏ đi ra sau hè. Người chị đưa cái gáo dừa chỉ chiếc lu đựng nước.
-Rữa mặt súc miệng đi em..
Nó làm theo lời chỉ dẫn. Ngậm một bụng nước, lục bục trong miệng rồi nhổ ra trên sân đất. Trước nhà là đường lộ dẫn về Thuận An. Vượt qua chục thước đường đá là con sông. Sông tên gì không ai nói nó biết. Người ta lấy nước dùng trong nhà, giặt đồ ở cái bến này. Đó còn là chỗ để tắm.
-Mi thấy ôn chưa?.
Nó ngước lên nhìn người chị họ.
-Chưa?.
-Tới đây tao chỉ cho. Sáng mô ôn cũng ra vườn. Đứng chỗ ni thấy được nì..
Người chị dơ tay chỉ.
-Ôn đó tề.
Ôn đứng làm chi ở bụi chè tàu.. Nó nhìn ra một ông lão mặc áo trắng, tóc bạc, chống gậy lom khom phía bên kia, cách một khoảng vườn rộng.
- Muốn qua thăm ôn không tao dẫn đi..
- Muốn..
- Tao nghe nói ôn thương mi lắm vì ba mi là con út. Ba mi đi lính chết hả?.
- Ba tao tử trận. Người ta ghi rứa trong giấy khai sinh..
Mười mấy năm sau tôi không còn dịp trở lại quê nội thăm bác. Nghe nói bác cố kiếm đứa con trai nên gia đình đã tăng nhân số. Nhưng chỉ toàn con gái. Người chị họ quấn quít với tôi ngày nào đã lập gia đình; gặp lại biết còn .mi mi tao tao… Quê nội bên kia đèo ải không gần Huế mà ta sẽ trở lại [thơ Nguyễn Xuân Hoàng] biết mô bi chừ.
|
